Polska 2.0

Ookla to firma tworzaca serwisy Speedtest.net i Pingtest.net, pozwalające na mierzenie rzeczywistej przepustowości łącza internetowego użytkownika. Na całym świecie wykonywanych jest ponad milion testów dziennie, a do tej pory wykonano ponad 1,5 miliarda testów. Kilka dni temu firma zaczęła udostępniać statystyki testów prowadzonych na całym świecie, a także zanonimizowane dane z dokonywanych pomiarów. Wszystko dostępne jest w serwisie Net Index.

Serwis Net Index oferuje między innymi ranking państw według przepustowości łącz internetowych. Obecnie Polska zajmuje 39 miejsce na świecie i 22 w Unii Europejskiej z średnią szybkością ściągania równą 6,71Mb/s. W całym rankingu przoduje Korea Południowa (34,17Mb/s), a w UE Łotwa i Litwa. Co ciekawe średnia dla całej UE (10,17Mb/s) jest niemal identyczna jak średnia dla USA (10,14Mb/s).

Oczywiście jest to tylko przybliżenie na podstawie statystyk uzyskiwanych przez serwis w okresie ostatnich 30 dni, niemniej dane te są warte uwagi. Szczególnie ciekawe może być w przyszłości obserwowanie dynamiki zmian przepustowości łącz w dłuższym okresie czasu. Tymczasem warto byłoby zestawić te dane z innymi statystykami dotyczącymi jakości łącz internetowych w różnych krajach, co pozwoliłoby stwierdzić czy i jakiego typu skrzywienia w tych statystykach mogą występować. Podejrzewam też, że możliwy jest duży związek popularności serwisów Speedtest.net i Pingtest.net w poszczególnych krajach z ich wynikami w zestawieniu.

Wzrost wykorzystania nowych technologii w ostatnich kilku latach był ogromny. Jeszcze w 2003 roku z internetu korzystał co czwarty Polak w wieku 16 i więcej lat, a z telefonów komórkowych zaledwie 30% (mniej niż z komputerów). W tej chwili (a właściwie w marcu 2009, kiedy realizowane było badanie Diagnozy Społecznej) z internetu korzysta już ponad połowa Polaków, a z telefonów komórkowych prawie 80%.

Warto jednak zauważyć, że po raz pierwszy pojawiają się oznaki spowolnienia przyrostu korzystania z tych technologii. Przyrost użytkowników telefonów komórkowych, a także komputerów był w ostatnich dwóch latach wyraźnie wolniejszy niż wcześniej. W przypadku komórek wynika to z nasycania się rynku i nawet jeśli zostanie on jeszcze poszerzony przez takie inicjatywy jak telefonia “W Rodzinie”, to osób, które jeszcze nie korzystają a zaczną korzystać w najbliższych latach nie będzie już tak wiele.

Nieco inaczej jest w przypadku korzystania z komputerów i internetu – 55%Polaków korzystających z komputerów przynajmniej od czasu do czasu to wciąż niewiele, a mimo tego przyrost użytkowników w ostatnich dwóch latach był bardzo wolny. Ciągle duży przyrost osób korzystających z internetu był możliwy jedynie dzięki temu, że z sieci zaczynają korzystać ci użytkownicy komputerów, którzy wcześniej jej nie wykorzystywali – już 89% użytkowników komputerów deklaruje korzystanie z internetu, dwa lata wcześniej było to 82% – ale także dlatego, że pojawiła się grupa osób, które z internetu korzystają wyłącznie za pomocą telefonu komórkowego. Jeszcze dwa lata temu takich osób właściwie nie było, a obecnie jest to około 2% Polaków.

Analizując wyniki tegorocznej Diagnozy Społecznej można obawiać się, czy przyrost użytkowników internetu nie będzie w następnych latach wolniejszy niż był do tej pory. Myślę, że jest spore niebezpieczeństwo że tak właśnie będzie, ale o tym szerzej przy szczegółowej analizie tego w jakich grupach społecznych przybywa użytkowników internetu.

W orędziu wygłoszonym 2 maja, premier Tusk mówił między innymi:

[...] Polscy uczniowie na tle swoich rówieśników z innych krajów wypadają zazwyczaj rewelacyjnie. Jednak we współczesnym świecie nawet najlepszy polski uczeń przegra rywalizację ze swoim kolegą z Zachodu jeśli komputer i internet nie będą dla niego środowiskiem naturalnym.
Oczywiście wiele polskich dzieci ma swoje komputery, godzinami buszuje po internecie, a rodzice wręcz zamartwiają się, że ich pociechy spędzają zbyt wiele czasu przed ekranem. Ale równie wiele polskich dzieci dostępu do komputera nie ma, a w dzisiejszym świecie jest to najprostsza droga do wykluczenia. Tu może pomóc państwo. Na świecie odbyła się już informatyczna rewolucja. Przyszedł czas, abyśmy my urządzili informatyczną rewolucję w naszych szkołach. Chciałbym Państwu ogłosić, że powołuję zespół, który opracuje program pod wszystko mówiącym hasłem: “Dostęp do komputera dla każdego ucznia”. Tak jak każdy polski uczeń ma prawo do ciepłego posiłku, tak powinien mieć też dostęp do komputera, oprogramowania edukacyjnego i internetu. To zrewolucjonizuje polską edukację i wyrówna szanse między dziećmi z rodzin biednych i bogatych.[...]

I faktycznie wiele Polskich dzieci ma komputery. Jeśli spojrzeć na osoby, które się uczą to w marcu 2007 aż 80% z nich posiadało w domu komputer. Wśród uczniów ze szkół podstawowych i gimnazjów komputer ma ponad 75%, na poziomie szkoły średniej już ponad 86%, a wśród studentów 90%. Zdecydowanie najrzadziej posiadają komputer we własnym domu uczniowie szkół zawodowych. Na marginesie warto dodać, że to wcale nie względy finansowe mają podstawowe znacznie dla tego, czy w gospodarstwie domowym jest komputer, czy go nie ma.

Przejęcie się losem tych 20% uczniów, którzy nie mają komputera w domu ma oczywiście sens. Jednak jak pokazują badania (np. przytaczana tu Diagnoza Społeczna), samo posiadanie komputera czy dostępu do internetu nie jest gwarantem wyrównania szans. Znacznie ważniejsze jest to jak te technologie są wykorzystywane. Niestety te same badania pokazuję, że osoby z gospodarstw domowych o gorszej pozycji społecznej i sytuacji materialnej wykorzystują komputery przede wszystkim do rozrywki, podczas gdy osoby w lepszej sytuacji życiowej znacznie częściej korzystają w sposób instrumentalny – np. do nauki. Może się więc okazać, że samo skoncentrowanie się na problemie dostępu, zamiast do wyrównania szans, doprowadzi do pogłębienia istniejących nierówności. Dlatego tak ważny jest problem edukacji na co ciekawie zwraca uwagę Mirek Filiciak pisząc, że “Kłopoty zaczynają się dopiero, kiedy komputer stoi już przed uczniem.”