Polska 2.0

Wczoraj w Zamku Ujazdowskim w Warszawie odbyła się Wielka Gala Społeczeństwa Informacyjnego. Podczas Gali Rada Monitoringu Społecznego oraz autorzy raportu Diagnoza Społeczna 2007 otrzymali statuetkę InfoStat 2008 za kompleksowe badania społeczeństwa informacyjnego w Polsce.

Dziś rano rozmawiałem w TOK FM z Igorem Janke o informatyzacji, cyfrowym wykluczeniu i planach rządu na upowszechnianie korzystania z komputerów i internetu w Polsce. Rozmowę można odsłuchać tutaj.

W orędziu wygłoszonym 2 maja, premier Tusk mówił między innymi:

[...] Polscy uczniowie na tle swoich rówieśników z innych krajów wypadają zazwyczaj rewelacyjnie. Jednak we współczesnym świecie nawet najlepszy polski uczeń przegra rywalizację ze swoim kolegą z Zachodu jeśli komputer i internet nie będą dla niego środowiskiem naturalnym.
Oczywiście wiele polskich dzieci ma swoje komputery, godzinami buszuje po internecie, a rodzice wręcz zamartwiają się, że ich pociechy spędzają zbyt wiele czasu przed ekranem. Ale równie wiele polskich dzieci dostępu do komputera nie ma, a w dzisiejszym świecie jest to najprostsza droga do wykluczenia. Tu może pomóc państwo. Na świecie odbyła się już informatyczna rewolucja. Przyszedł czas, abyśmy my urządzili informatyczną rewolucję w naszych szkołach. Chciałbym Państwu ogłosić, że powołuję zespół, który opracuje program pod wszystko mówiącym hasłem: “Dostęp do komputera dla każdego ucznia”. Tak jak każdy polski uczeń ma prawo do ciepłego posiłku, tak powinien mieć też dostęp do komputera, oprogramowania edukacyjnego i internetu. To zrewolucjonizuje polską edukację i wyrówna szanse między dziećmi z rodzin biednych i bogatych.[...]

I faktycznie wiele Polskich dzieci ma komputery. Jeśli spojrzeć na osoby, które się uczą to w marcu 2007 aż 80% z nich posiadało w domu komputer. Wśród uczniów ze szkół podstawowych i gimnazjów komputer ma ponad 75%, na poziomie szkoły średniej już ponad 86%, a wśród studentów 90%. Zdecydowanie najrzadziej posiadają komputer we własnym domu uczniowie szkół zawodowych. Na marginesie warto dodać, że to wcale nie względy finansowe mają podstawowe znacznie dla tego, czy w gospodarstwie domowym jest komputer, czy go nie ma.

Przejęcie się losem tych 20% uczniów, którzy nie mają komputera w domu ma oczywiście sens. Jednak jak pokazują badania (np. przytaczana tu Diagnoza Społeczna), samo posiadanie komputera czy dostępu do internetu nie jest gwarantem wyrównania szans. Znacznie ważniejsze jest to jak te technologie są wykorzystywane. Niestety te same badania pokazuję, że osoby z gospodarstw domowych o gorszej pozycji społecznej i sytuacji materialnej wykorzystują komputery przede wszystkim do rozrywki, podczas gdy osoby w lepszej sytuacji życiowej znacznie częściej korzystają w sposób instrumentalny – np. do nauki. Może się więc okazać, że samo skoncentrowanie się na problemie dostępu, zamiast do wyrównania szans, doprowadzi do pogłębienia istniejących nierówności. Dlatego tak ważny jest problem edukacji na co ciekawie zwraca uwagę Mirek Filiciak pisząc, że “Kłopoty zaczynają się dopiero, kiedy komputer stoi już przed uczniem.”

17 maja przypada światowy dzień telekomunikacji i społeczeństwa informacyjnego. W tym roku w ramach obchodów organizowane są liczne debaty i konferencje. Główne obchody organizuje Polskie Towarzystwo Informatyczne, a program wszystkich wydarzeń można znaleźć tu. Serię imprez organizuje również SEP, ich program można znaleźć tu.

Chciałbym aby blog ten był poświęcony problematyce przemian społecznych związanych z upowszechnieniem i rozwojem technologii informacyjno-komunikacyjnych. W szczególności zagadnieniom społeczeństwa informacyjnego, e-administracji, społecznych i psychologicznych uwarunkowań oraz konsekwencji korzystania z technologii, problematyce wykluczenia cyfrowego i e-integracji, a także szeroko pojętej problematyce socjologii internetu. Jest wysoce prawdopodobne, że tematyka którą będę tu poruszał będzie ewoluowała, jednak postaram się aby nie było tu zbyt dużo dygresji. Inne z interesujących mnie zagadnień (szczególnie związanych z analizą sieci społecznych) opisuję na blogu sna.pl.