Polska 2.0

Wspomniałem poprzednio, że zróżnicowanie dostępu do internetu w różnych województwach jest mniejsze niż dwa lata temu. Wynika to przede wszystkim z tego, że przyrost gospodarstw domowych z dostępem do internetu oraz przyrost liczby osób, które z niego korzystają jest największy w województwach, w których wskaźniki te były najniższe. Nie wklejam tu wykresów pokazujących dostępność internetu i korzystanie z sieci w poszczególnych województwach w latach 2007 i 2009, można je obejrzeć tu (dostęp w gospodarstwach domowych) oraz tu (korzystanie). Natomiast poniżej można zobaczyć zmiany jakie zaszły w ostatnich dwóch latach w województwach pod względem dostępności i korzystania z internetu.

Jak można zauważyć największy przyrost gospodarstw domowych z dostępem do internetu był w województwach kujawsko-pomorskim i świętokrzyskim. Z tym że w tym pierwszym miał miejsce równocześnie znaczący wzrost liczby osób korzystających z internetu, natomiast w województwie świętokrzyskim mimo dużego wzrostu dostępności internetu w gospodarstwach domowych nie odnotowaliśmy dużego wzrostu korzystania. Może to wynikać z tego, że dostęp zdobywały osoby, które z internetu korzystały już wcześniej.

Ciekawe jest również to, że trzy województwa, w których przybyło najwięcej użytkowników są jednocześnie bardzo zróżnicowane jeśli chodzi o przyrost gospodarstw z dostępem do sieci. Różnica pomiędzy województwem kujawsko-pomorskim, a warmińsko-mazurskim jest ogromna (woj. zachodnio-pomorskie jest pomiędzy). Może to świadczyć o zupełnie innym modelu rozwijania społeczeństwa informacyjnego w tych województwach.

Niewielkie przyrosty w województwie pomorskim, w którym dostępność i korzystanie z internetu były w 2007 roku zdecydowanie najwyższe sprawiają że różnice między województwami maleją. Co jednak istotniejsze, może to oznaczać, że przyrost wykorzystania internetu zaczyna zwalniać i pojawiają się większe bariery upowszechnienia. Nie są one jeszcze widoczne w innych województwach, jednak mogą się pojawić gdy dojdą one do poziomu województwa pomorskiego.

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz. Generalnie przyrost gospodarstw z dostępem do internetu jest większy niż przyrost liczby osób, które z internetu korzystają. Jest to związane z tym, że użytkownicy internetu coraz częściej mają do niego dostęp w domu i w ostatnich dwóch latach do sieci podłączały się gospodarstwa domowe osób, które wcześniej korzystały gdzie indziej. Po drugie, rośnie też liczba osób, które mają komputer z dostępem a jednak z tych technologii nie korzystają.

Zróżnicowanie regionalne w dostępie i korzystaniu z internetu jest nadal duże, choć mniejsze niż w poprzednich latach. Badania Diagnozy społecznej realizowane są na bardzo dużej próbie, więc wyniki dla województw nie są obarczone dużym błędem. Przygotowałem dzisiaj mapki prezentujące dostęp do internetu w gospodarstwach domowych w poszczególnych województwach

oraz korzystanie z internetu wśród osób mających 16 i więcej lat.

Zależność pomiędzy wyposażeniem gospodarstw domowych w dostęp do internetu a korzystaniem z sieci jest duża. Zdecydowanie najbardziej zinternetyzowanym województwem, jest województwo pomorskie. Najgorzej jest w województwie świętokrzyskim, a także w pozostałych województwach ściany wschodniej za wyjątkiem podlaskiego.

W środę odbyła się pierwsza konferencja prasowa poświęcona wynikom tegorocznej Diagnozy Społecznej. O wynikach można było usłyszeć i przeczytać (chociażby tu, i tu, ale też w wielu innych miejscach).

Przedstawiając wstępne wyniki mojej części skupiłem się na ogromnych różnicach pomiędzy osobami, które korzystają z internetu i tymi, które z niego nie korzystają. Te dwie grupy, choć równoliczne to jednak stanowią zupełnie różne światy. Krótki materiał przygotowany na tą okazję można znaleźć w tekście Dwie Polski. Wszystkie wątki w nim poruszone będę w najbliższym czasie starał się bardziej szczegółowo opisać.

Wzrost wykorzystania nowych technologii w ostatnich kilku latach był ogromny. Jeszcze w 2003 roku z internetu korzystał co czwarty Polak w wieku 16 i więcej lat, a z telefonów komórkowych zaledwie 30% (mniej niż z komputerów). W tej chwili (a właściwie w marcu 2009, kiedy realizowane było badanie Diagnozy Społecznej) z internetu korzysta już ponad połowa Polaków, a z telefonów komórkowych prawie 80%.

Warto jednak zauważyć, że po raz pierwszy pojawiają się oznaki spowolnienia przyrostu korzystania z tych technologii. Przyrost użytkowników telefonów komórkowych, a także komputerów był w ostatnich dwóch latach wyraźnie wolniejszy niż wcześniej. W przypadku komórek wynika to z nasycania się rynku i nawet jeśli zostanie on jeszcze poszerzony przez takie inicjatywy jak telefonia “W Rodzinie”, to osób, które jeszcze nie korzystają a zaczną korzystać w najbliższych latach nie będzie już tak wiele.

Nieco inaczej jest w przypadku korzystania z komputerów i internetu – 55%Polaków korzystających z komputerów przynajmniej od czasu do czasu to wciąż niewiele, a mimo tego przyrost użytkowników w ostatnich dwóch latach był bardzo wolny. Ciągle duży przyrost osób korzystających z internetu był możliwy jedynie dzięki temu, że z sieci zaczynają korzystać ci użytkownicy komputerów, którzy wcześniej jej nie wykorzystywali – już 89% użytkowników komputerów deklaruje korzystanie z internetu, dwa lata wcześniej było to 82% – ale także dlatego, że pojawiła się grupa osób, które z internetu korzystają wyłącznie za pomocą telefonu komórkowego. Jeszcze dwa lata temu takich osób właściwie nie było, a obecnie jest to około 2% Polaków.

Analizując wyniki tegorocznej Diagnozy Społecznej można obawiać się, czy przyrost użytkowników internetu nie będzie w następnych latach wolniejszy niż był do tej pory. Myślę, że jest spore niebezpieczeństwo że tak właśnie będzie, ale o tym szerzej przy szczegółowej analizie tego w jakich grupach społecznych przybywa użytkowników internetu.

Dziś o 11tej w Domu Dziennikarza na ul. Foksal odbędzie się pierwsza konferencja prasowa prezentująca wyniki Diagnozy Społecznej 2009. Po długim okresie ciszy przyszedł więc także czas na reaktywację bloga. Przez najbliższe tygodnie postaram się w miarę regularnie publikować tu kolejne wyniki analiz dotyczących uwarunkowań i konsekwencji korzystania z nowych technologii. Tegoroczne badanie wydaje się wyjątkowo ciekawe między innymi z uwagi na bardzo dużą próbę. W marcu 2009 przebadaliśmy 12381 gospodarstw domowych oraz 26178 indywidualnych respondentów z tych gospodarstw.